Gelijktijdheidsanalyse: een puzzel met oplossingen voor netcongestie

Netcongestie is momenteel één van de grootste uitdagingen in de energietransitie. Bedrijven die willen verduurzamen of uitbreiden lopen steeds vaker vast omdat er geen ruimte is op het elektriciteitsnet. Nieuwe aansluitingen laten soms jaren op zich wachten. Toch zijn er manieren om binnen de bestaande netcapaciteit slimmer om te gaan met energie. Door middel van een gelijktijdigheidsanalyse kunnen we soms ruimte voor een nieuwe aansluiting of uitbreiding vinden. 

Ryan Sondij, data-analist bij GreenTrust, houdt zich dagelijks bezig met dit soort analyses. In dit interview legt hij uit wat een gelijktijdigheidsanalyse is, wanneer we deze inzetten en waarom geen enkele situatie hetzelfde is. 
 
Kun je kort vertellen wat jouw rol is bij GreenTrust? 
‘Vanuit mijn rol als windspecialist bij GreenTrust hou ik me steeds meer bezig met data-analyses voor afnemers en bijvoorbeeld batterijen.’ verteld Ryan. ‘Naast onze reguliere opbrengstberekeningen, ondersteun ik onder andere ook bij windturbine-inspecties en maak ik gelijktijdigheidsanalyses voor energiehubs. Het leuke aan dit werk is dat niet alleen  techniek en data hier samenkomen maar ook de praktijk.’ 
 
Wat is een gelijktijdigheidsanalyse? 
‘Een gelijktijdigheidsanalyse brengt in kaart in hoeverre energieproductie en energiegebruik in dezelfde tijd vallen. Denk bijvoorbeeld aan een wind- of zonnepark dat stroom levert aan een bedrijf of bedrijventerrein. De analyse laat zien hoeveel procent van de vraag direct kan worden ingevuld door lokale opwek, zonder energie terug te leveren waarmee het net extra wordt belast.’ 

Wanneer wordt zo’n analyse gebruikt? 
‘Dit speelt vooral bij projecten waarbij meerdere partijen dezelfde infrastructuur willen gebruiken of van elkaar afhankelijk zijn. Bijvoorbeeld bij een gedeelde netaansluiting voor windenergie en batterijopslag, of bij directe levering van stroom aan nieuwe bedrijven die vanwege netcongestie geen aansluiting krijgen. Maar we doen dit ook voor bedrijven die als verduurzamingsmaatregel direct groene stroom willen afnemen.’ 
 
Wat levert dit op in de praktijk? 
‘Met een gelijktijdigheidsanalyse kun je laten zien hoeveel ruimte er wél is binnen bestaande aansluitingen,’ legt Ryan uit. ‘Voor een groot deel van de tijd kunnen we direct stroom vanuit een windpark leveren aan bedrijven. Als de gelijktijdigheid hoog genoeg is, kan een bedrijf tóch uitbreiden, ondanks netcongestie. Een gelijktijdigheidsanalyse kan uiteindelijk bijdragen aan het slimmer gebruiken van het lokale electriciteitsnet  waarmee we minder last hebben van de landelijk netcongestie.  Een bijkomend voordeel is dat verbruikers in een samenwerking met een producent ook minder last hebben van fluctuerende en hoge stroomprijzen. 

Kun je altijd volledig voorzien in de energievraag? 
‘Nee. De gelijktijdigheid is nooit 100%,’ geeft Ryan aan. ‘De productie van wind- en zonnenergie is variabel. Verbruiksprofielen variëren ook maar zijn over het algemeen voorspelbaar en vanuit het verleden vaak ook regide. Door deze combinatie kun je nooit altijd alle stroom direct leveren. Daarom kijken we niet alleen naar hoeveel energie wordt opgewekt, maar ook naar eventuele flexibele ruimte in het verbruiksprofiel van de energiegebruiker. Daarmee kunnen we het gelijktijdigheidspercentage vaak verder verhogen.

Wat doe je met momenten waarop productie en vraag niet matchen? 
‘In mijn ogen is energieopslag altijd een goede toevoeging en onderdeel van de oplossing. Je kijkt bij zo’n analyse hoeveel buffercapaciteit er nodig is om volledige gelijktijdigheid te bereiken. Niet om het worst-case scenario volledig af te dekken, maar om een groot deel van de tekorten op te vangen wanneer de productie lager is dan de vraag. Om in een worst-case scenario ook volledige energiebeschikbaarheid te garanderen berekenen we in veel situaties ook of er een noodvoorziening nodig is, zoals een noodaggregaat.’ 
 
Welke combinaties zie je in de praktijk? 
‘De kracht zit vaak in het combineren van verschillende onderdelen, zoals wind en zon, opslag, energiegebruik van gebouwen of fabrieken en laadpleinen voor auto’s of vrachtwagens.  In de praktijk hangt dit vaak af van de lokale situatie. Welke partijen zitten er in de omgeving? Welke partijen hebben een capaciteitstekort of juist een overschot? En welke partijen zijn een samenwerking aangegaan om een energiehub op te richten of een groepstransportovereenkomst te vormen? Elk project is weer anders, dus leveren wij maatwerk.  
 
Wat maakt deze analyses zo interessant? 
‘Wat gaaf is aan deze analyses is dat er een hoop verschillende facetten samenkomen. Geen enkele analyse is hetzelfde, de nadruk ligt telkens net op een ander punt.’ Het is volgens Ryan echt leuk puzzelwerk: technisch, inhoudelijk en praktisch. GreenTrust is de perfecte partner voor dit soort analyses omdat het echt om maatwerk gaat, er bestaat geen standaardoplossing.  We hebben hiervoor flexibele modellen gebouwd, maar we begrijpen ook hoe projecten in de praktijk werken en hoe partijen samenwerken. Juist de combinatie van analyse, praktijkervaring en samenwerking met verschillende partijen maakt het verschil.’ 
 
Wil je weten of een gelijktijdigheidsanalyse kan helpen bij het slimmer gebruiken van jouw lokale elektriciteitsnet? Of ben je benieuwd naar mogelijke energieoplossingen voor de huidige netbeperkingen? 
Neem dan contact op met GreenTrust via info@greentrust.nl.