Augustus door de ogen van onze meteoroloog: zon, wind en anemometers

Veel zon, een stroefe windstart en anemometers

Onze eigen ‘in-house meteoroloog’ Ryan Sondij duikt in de cijfers. Hoeveel scheen de zon, hoe hard waaide het en wat betekende dat voor de productie van hernieuwbare energie in Nederland?

Augustus, de meteorologische zomer is voorbijgevlogen. Augustus was een maand met wisselingen. De maand startte warm en droog, waarna de temperatuur iets daalde en er wat broodnodige neerslag kwam. Hierdoor was augustus niet zo recordbrekend als de vorige maanden. Desalniettemin gaat de zomer van 2026 de boeken in als de warmste sinds de metingen in 1901 begonnen. Daarbij hoort 2026 ook nog tot de 5% droogste maanden ooit gemeten. De eerste twee weken van augustus was er ook veel zon, met name hierdoor was augustus 2026 ook zonniger dan normaal: 252 uur zon tegenover de normaal 205 uur.

Qua wind heeft het in augustus rustig tot gemiddeld gewaaid. Er waren geen officiële zomerstormen die sterkere wind meebrachten. Echter is het vrij normaal dat het in Augustus, in vergelijking met de wintermaanden, niet heel hard waait. Met name in de eerste helft van de maand, dat gedomineerd werd door hogedrukgebieden, was de wind minder sterk. Dit trok weer wat aan in de tweede helft. Vanaf 15 Augustus kregen we regelmatig te maken met lagedrukgebieden, met neerslag, lagere temperaturen en wat meer wind als gevolg. Met name het laatste weekend van augustus werd gekenmerkt door hogere windsnelheden, wat resulteerde in een fijne boost voor de productiecijfers van energieparken.

Uw weerman heeft ook geprobeerd de windsnelheden van augustus te vergelijken met de wind in vorige jaren. Hiervoor is het belangrijk dat we kort bespreken hoe de wind, met namen op een windturbine, gemeten wordt. 

Windsnelheden worden, op windturbines, gemeten met zogenoemde anemometers. Er zijn vele soorten anemometers, maar de twee voornaamste zijn cup anemometers en sonic anemometers. De eerste bestaat uit 3 cups gemonteerd op horizontale armen rond een verticale as. Deze cups vangen als het ware de wind waardoor de cups om de as gaan draaien. Hoe sneller ze draaien, hoe harder de wind. De sonic anemometer werkt met drie paar ultrasonezenders en -ontvangers. Deze zenders sturen geluidspulsen naar de ontvangers. Dankzij de kracht en richting van de wind, kunnen deze pulsen sneller of trager bij de ontvangers aankomen. Aan de hand van deze versnelling of vertraging kan de windsnelheid en richting bepaald worden. Vaak worden deze anemometers op de nacelle, boven op de turbine, geplaatst. Hierdoor kunnen wij weten hoe hard het waait op hub hoogte. Echter heeft het plaatsen van anemometers op de nacelle één groot nadeel: dit zit namelijk altijd ten opzichte van de wind altijd achter het rotorblad. Het rotorblad vangt al veel wind op, waardoor de wind verstoord is en de anemometers niet de vrije wind meten. Het is een beetje alsof je zonnestraling in de schaduw zit te meten. Het is dus belangrijk om deze metingen met een korreltje zout te nemen.

Desalniettemin is het interessant om te vergelijken, zeker omdat de verstoringen zowel dit jaar als in vorige jaren plaatsvinden. Het is dus interessant om te kijken hoe de gemeten wind zich deze augustus verhoudt tot de gemeten wind in vorige augustusmaanden. Wat direct opvalt is dat augustus 2026 ten opzichte van de afgelopen 5 jaar de augustus met de meeste wind was. Met name in het binnenland/zuidoosten was er significant meer wind t.o.v. de afgelopen 5 jaar. In het westen en noorden was er ook meer wind dan normaal, maar in mindere maten. Dit heeft ook geresulteerd in een relatief goede productie voor de maand augustus. Veel windparken hebben hierdoor hun budget voor de maand gehaald.