Professionalisering is geen bijzaak — het maakt verdere groei mogelijk
Lieke de Ruyter De Wildt begeleidt energiecoöperaties op weg naar een professionele structuur
Veel initiatieven in de hernieuwbare energiesector beginnen klein — vaak gedreven door vrijwilligers en een gedeelde ambitie. Dat is precies hun kracht. Maar wat gebeurt er als die initiatieven succesvol worden en snel groeien?
De praktijk laat zien dat groei meer vraagt dan alleen goede projecten. Het vraagt om duidelijke rollen, heldere processen en een organisatie die klaar is voor de volgende fase. En precies daar ontstaat vaak de uitdaging.
Samen met Lieke de Ruyter de Wildt kijken we hoe zo’n transitie eruitziet — en wat er nodig is om die succesvol te maken.
Van initiatief naar organisatie
Veel energiecoöperaties en duurzame initiatieven starten als vrijwilligersorganisaties. In de beginfase werkt dat uitstekend: korte lijnen, veel betrokkenheid en een sterke gezamenlijke drive.
Maar naarmate projecten groeien, verandert het speelveld. De energietransitie draait namelijk niet alleen om technologie of infrastructuur — het gaat juist ook om mensen, samenwerking en organisatiekracht. En precies op dat punt komt Lieke de Ruyter de Wildt in beeld.
Bij GreenTrust combineert zij haar rol als officemanager met een steeds grotere focus op HR — dat inmiddels een centrale rol speelt in haar werk. Zowel binnen GreenTrust als in externe projecten helpt zij organisaties om die volgende stap te zetten.
Wanneer groei de structuur inhaalt
Een van haar projecten laat goed zien hoe die uitdaging eruitziet in de praktijk. Lieke ondersteunt de Coöperatie Peel Energie die zich in korte tijd sterk heeft ontwikkeld, met windparken, zonneparken en energiehubs. Die groei bracht echter ook een herkenbaar probleem met zich mee: de organisatie groeide sneller dan de structuur erachter.
Tot voor kort werd veel werk uitgevoerd door vrijwilligers. Bestuursleden vervulden daarbij zowel strategische als operationele rollen. “Dat werkte toen de organisatie nog kleiner was. Maar naarmate we groeiden, werd het te complex om alles via vrijwilligers te blijven organiseren.”
Dit is een kantelpunt dat veel energiecoöperaties herkennen: het oorspronkelijke model bereikt zijn grenzen.
De stap naar professionalisering
Lieke begeleidt de organisatie in de overgang naar een professionele structuur — met duidelijke rollen, verantwoordelijkheden en processen. Peel Energie bevindt zich midden in deze transitie. Er komt betaald personeel, rollen worden scherper afgebakend en de governance wordt opnieuw ingericht. Lieke speelt hierin een sleutelrol, onder andere door het opzetten van een stevig en toekomstbestendig HR-fundament. “Kort gezegd: ik ben aangenomen om de organisatie te professionaliseren en een HR-programma op te zetten.”
Dat gaat verder dan zichtbare zaken zoals contracten, salarissen en functieprofielen. Juist de minder zichtbare kant — duidelijkheid — maakt het verschil. Wie neemt beslissingen? Wie stuurt de dagelijkse operatie aan? En hoe zijn verantwoordelijkheden verdeeld?
Bestuur en operatie uit elkaar
Een belangrijke stap in de professionalisering is de scheiding tussen bestuur en operatie. “Vroeger deed het bestuur eigenlijk alles. Nu richt het bestuur zich op besluitvorming, terwijl een operationeel manager verantwoordelijk is voor de dagelijkse gang van zaken.” Die verandering zorgt voor rust, focus en betere besluitvorming — en maakt verdere groei mogelijk.
Klaar voor duurzame groei
Naast de structuur werkt Lieke aan wat zij de ‘medewerkersreis’ noemt: een compleet HR-framework dat alles omvat van onboarding en ontwikkeling tot offboarding. Daarbij horen ook interne afspraken, arbeidsvoorwaarden en wederzijdse verwachtingen.
De beweging is duidelijk: van informeel en flexibel naar een organisatie die klaar is voor duurzame groei. “We leggen alles vast. Zo weten mensen wat ze kunnen verwachten — en wat er van hen verwacht wordt.”
De grootste uitdaging: mensen meenemen
De grootste uitdaging in dit proces is niet technisch, maar menselijk. “Iedereen moet dezelfde kant op. En dat kost tijd, zeker als mensen gewend zijn om op een bepaalde manier te werken.”
Daarom werkt Lieke intensief samen met het bestuur. Ze bereidt besluiten voor en begeleidt het proces, maar de verantwoordelijkheid ligt uiteindelijk bij het bestuur zelf. “Ik kan alles voorbereiden, maar zij moeten de keuzes maken. Zonder hun betrokkenheid kan de verandering niet slagen.”
Bouwen aan de volgende fase
Ondanks de complexiteit geeft het proces Lieke veel energie. Juist dat moment — waarin een organisatie de stap maakt van initiatief naar volwassen structuur — is waar haar werk het meeste impact heeft. “Het is mooi om iets vanaf de basis op te bouwen en een organisatie te helpen groeien naar een volgende fase.”
Groei vraagt om meer dan technologie
Het verhaal van Lieke laat een belangrijk inzicht zien voor de energietransitie: Opschalen gaat niet alleen over infrastructuur of techniek. Het gaat om mensen, processen en de manier waarop je samenwerkt.
Professionalisering is daarmee geen bijzaak van groei — het is wat verdere groei mogelijk maakt.
Ook bezig met de volgende stap in jullie organisatie?
Wij helpen energiecoöperaties bij het professionaliseren van hun structuur, processen en communicatie.
Neem contact met ons op. Samen kijken we wat we voor je kunnen doen.