Voorbij het net

Energiehub Egchelse Heide als oplossing voor netcongestie

In bijna heel Europa wordt de groei van hernieuwbare energie niet langer beperkt door technologie, maar door netcongestie. Deze bottleneck vormt steeds vaker een rem op verdere uitbreiding, maar zorgt ook voor nieuwe oplossingen. Terwijl veel projecten moeten wachten op netverzwaring, werkt windpark Egchelse Heide aan een lokale oplossing. Hier kunnen nieuwe duurzame projecten en industriële afnemers straks samen gebruik maken van één systeem.

Van windpark naar energiehub

Windpark Egchelse Heide, in de gemeente Peel en Maas, bestaat uit vijf windturbines en staat centraal in deze ontwikkeling. Het windpark is mede in eigendom van GreenTrust en vijf jaar geleden in gebruik genomen. Het park ontwikkelt zich nu tot de ruggengraat van een lokale energiehub. In deze hub worden meerdere producenten en afnemers verbonden via een gedeelde infrastructuur.

“In plaats van te wachten op een uitbreiding van het net, wat jaren kan duren, ontwikkelen we een privaat beheerd systeem. Eerst via cable pooling en later mogelijk via een Gesloten Distributie Systeem (GDS). Daarmee kunnen meerdere installaties één netaansluiting delen. Het doel is om wind, zon, opslag en industrie samen te brengen in één geïntegreerd systeem,” zegt Jeroen Boerkamps, directeur van GreenTrust Group en Egchelse Heide.

Uitbreiding met zon en lokale samenwerking

Een nabijgelegen zonnepark, dat momenteel in de laatste fase van vergunningverlening zit, wordt naar verwachting één van de eerste uitbreidingen van de energiehub. Omdat het nog geen eigen netaansluiting heeft, wordt onderzocht hoe het kan worden aangesloten op de bestaande infrastructuur van het windpark.

Tegelijkertijd is energiecoöperatie Peel Energie, mede-eigenaar van het windpark, in gesprek om een belang van 50% in dit zonneproject over te nemen van een lokale dorpscoöperatie. Daarmee blijft een belangrijk deel van het project in lokale handen.

Energieopslag als schakel in het systeem

De huidige netaansluiting heeft niet genoeg capaciteit om zowel wind- als zonneproductie volledig te verwerken. Daarom wordt ook gekeken naar een batterijsysteem van minimaal 20 tot maximaal 90 MWh. Met deze opslag kan vraag en aanbod beter op elkaar worden afgestemd. Dit helpt om afschakeling te beperken en meer energie lokaal te benutten.

Industrie aansluiten op de energiehub

De uiteindelijke omvang van het systeem hangt af van de inrichting van de hub en het aantal aangesloten partijen. Eén van de potentiële deelnemers is een nabijgelegen steenfabriek. Dit bedrijf heeft plannen voor een elektrolyser van 2x 2,5 MW voor waterstofproductie. Daarmee kan jaarlijks ongeveer 2,5 miljoen m³ aardgas worden vervangen.

De installatie zal ‘achter de meter’ opereren. Dat betekent dat de elektriciteit direct uit de energiehub komt, zonder gebruik van het openbare net. Hiervoor wordt een aparte kabelverbinding van circa 3,5 kilometer aangelegd, met een investering van ongeveer €1 miljoen.

Verdere uitbreiding in de regio

Daarnaast wordt gekeken naar verdere uitbreiding. Een nabijgelegen glastuinbouwgebied, dat momenteel jaarlijks circa 8 miljoen m³ aardgas verbruikt, biedt grote kansen voor elektrificatie. Door deze bedrijven aan te sluiten op de energiehub kan de overstap van fossiele brandstoffen naar duurzame elektriciteit worden gemaakt.

Verdere uitbreiding in de regio

In de omgeving van de kassen ontwikkelt Peel Energie bovendien een zonneproject naast de A67. Hoewel dit project al is vergund, ontbreekt nog een netaansluiting. Aansluiting op de energiehub via hetzelfde lokale netwerk ligt daarom voor de hand.

In de uiteindelijke vorm kan de energiehub Peel en Maas bestaan uit het bestaande windpark, twee zonneparken, een batterijopslagsysteem, een industriële waterstofgebruiker (steenfabriek), energie-intensieve glastuinbouw en laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen.

“Het is een complex systeem, maar de logica is eenvoudig: verbind productie en vraag waar het net tekortschiet,” aldus Boerkamps.

Op weg naar een gesloten distributiesysteem

Het doel op de lange termijn is om een gesloten distributiesysteem te realiseren: een privaat, lokaal netwerk dat naast het openbare net opereert. Dit vraagt om goedkeuring binnen de regelgeving en moet binnen een strakke planning worden ontwikkeld, omdat sommige partners werken met vaste investeringsdeadlines.

“De ontwikkeling van zo’n systeem is complex en vraagt afstemming op technisch, juridisch en commercieel vlak tussen verschillende partijen. Maar de kern is helder: in een omgeving met beperkte netcapaciteit bieden lokale energiesystemen een praktische oplossing om nieuwe duurzame productie te integreren en direct lokaal te benutten,” zegt Jeroen.

Energiehubs als oplossing voor netcongestie

Wanneer deze processen en samenwerkingen goed op elkaar aansluiten, laat de energiehub bij windpark Egchelse Heide zien hoe losse energieprojecten kunnen uitgroeien tot één geïntegreerd systeem. Hierin worden productie, opslag en afname met elkaar verbonden, in het voordeel van alle betrokken partijen.

Zolang netcongestie aanhoudt, zullen dit soort oplossingen naar verwachting op steeds meer plekken worden toegepast.

Ook een vraagstuk door netcongestie? Neem contact met ons op. We denken graag mee over een praktische oplossing.

Foto: Jeroen Boerkamps (links) bij het laadstation Egchelse Heide